Amref Flying Doctors bestrijdt uitbraak cholera in Kenia met innovatieve tool

 

Hoe voorkom je verdere verspreiding van een besmettelijke infectieziekte als cholera? Amref Flying Doctors heeft hier, in samenwerking met verschillende partners een antwoord: Leap. En de urgentie is groot. Na de cholerauitbraak van vorig jaar, luidde de Keniaanse overheid afgelopen april dit jaar alweer de noodklok. 

 

Na de eerste meldingen van de infectieziekte in Garissa County breidde de ziekte zich afgelopen augustus volgens een rapport van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) snel uit naar negen andere provincies in Kenia. Het zwaarst getroffen werden de ‘vluchtelingensteden’ Kakuma en Dabaab die gezamenlijk goed zijn voor meer dan 400.000 vluchtelingen uit respectievelijk Zuid Sudan en Somalië. Dit is geen verrassing, want cholera is een infectieziekte die gedijt bij een gebrek aan hygiëne en sanitaire voorzieningen. Iets wat in dergelijke kampen doorgaans onontkoombaar is.

 

Cholera  

Boosdoener van cholera is de bacterie Vibrio Cholerae die je in veelvoud terugvindt in vervuild water en alles wat daarmee in aanraking komt. Dit leidt ertoe dat de ziekmakende bacterie zich razendsnel kan verspreiden. Bij 85 procent van de besmette gevallen verloopt de ziekte zonder aantoonbare symptomen. Maar bij de mensen waar cholera wel de kop opsteekt kan de ziekte ernstige gevolgen hebben. Verschijnselen als misselijkheid en buikpijn worden opgevolgd door diarree en overgeven wat leidt tot veel vochtverlies. Wanneer een patiënt dermate is uitgedroogd kunnen levensbedreigende complicaties optreden.

 

Toegang tot medische ondersteuning en adequate (preventieve) informatievoorziening verlagen de risico’s die cholera met zich meebrengt aanzienlijk. Maar in landen zoals Kenia - waar niet elke regio even toegankelijk is, en de hygiëne vaak te wensen overlaat – is dit niet altijd het geval. Amref Flying Doctors,de grootste Afrikaanse gezondheidsorganisatie zet hiervoor een mobiele tool in.

 

Tekort gezondheidspersoneel

Samen met een aantal partners, werkt de organisatie sinds 2013 aan het mobiele platform Leap, dat mensen uit de community’s in korte tijd opleidt tot gezondheidsmedewerkers met medische basiskennis. En dat is hoognodig. Volgens cijfers van de WHO dreigt er in 2035 namelijk een ernstig tekort van maar liefst 12,9 miljoen artsen en verpleegkundigen.

 

De ontwikkeling van Leap - in samenwerking met een aantal telecombedrijven en partners - is een slimme zet van Amref. Wat veel mensen in Nederland niet weten, is dat de opkomst van de mobiele telefoon nergens anders in de wereld zo’n grote rol van betekenis speelt, als op het Afrikaanse continent. In zekere zin zou je de mobiele telefonie kunnen zien als de drijvende kracht achter ‘de Afrikaanse renaissance’. Zo groeide het telefoongebruik onder de Afrikaanse bevolking in minder dan tien jaar van nul tot zeventig procent.

 

"Elke gezondheidsmedewerker bedient gemiddeld 100 huishoudens, waardoor Leap effectief twee miljoen Keniaanse burgers bereikt" 

 

Zo ook in Kenia, waar inmiddels 88 procent van de bevolking de beschikking heeft over een mobieltje. Ik spreek met Peter Waiganobusiness developer voor Amref in Nairobi. Hij legt uit hoe Leap momenteel in Kenia wordt uitgerold en hoe het mobiele platform de afgelopen maanden is ingezet om de cholera uitbraak onder controle te krijgen. Na een aantal onderbrekingen in verband met de Keniaanse presidentsverkiezingen - die voor de nodige onrust hebben gezorgd - is Peter blij dat de gezondheidsmedewerkers hun werk weer hebben kunnen oppakken. 

 

Krachtig wapen

In de maand augustus trainde Amref in samenwerking met het Keniaanse ministerie van Gezondheid maar liefst 20.169 Community Health Workers via het platform. In Nairobi, Turkana, maar ook in het vluchtelingenkamp Dadaab in Garissa. Deze groep vrijwilligers werd getraind met de zogeheten cholera-module. Via hun mobieltje leerden de vrijwilligers bijvoorbeeld hoe ze cholera konden herkennen en hoe ze verdere uitbraken konden voorkomen. De groep ontving in één maand tijd maar liefst 4.295.997 korte smsjes over het onderwerp en men luisterde 1.129.464 minuten aan audio (rollenspellen)!

 

“Doordat iedere vrijwilliger gemiddeld 100 huishoudens bedient, heeft Leap meer dan 2 miljoen Keniaanse burgers bereikt”, vervolgt Peter. “Door het grote bereik van Leap en de proactieve en reactieve interactie met de duizenden gezondheidswerkers, hebben we de cholera uitbraak in de getroffen gebieden in de afgelopen maanden aanzienlijk kunnen terugdringen.

 

"Alle Afrikanen behoren toegang te hebben tot gezondheidzorg" 

 

Wanneer we bedenken dat het Afrikaanse continent ruim 800 miljoen mobiele telefoongebruikers telt, heeft Leap de potentie om de gebrekkige gezondheidszorg in veel Afrikaanse landen een enorme boost te geven. Peter licht de ambities van het mobiele platform toe: “Op dit moment rollen we Leap verder uit in andere landen waar Amref actief is (o.a. Ethiopië, Uganda, Tanzania, Malawi en Zuid-Afrika). Het is ons doel om in de komende vijf jaar maar liefst één miljoen gezondheidsmedewerkers op het platform aan te sluiten.. Samen met onze partners gaan we ervoor zorgen dat de medische ondersteuning via Leap zich tot alle uithoeken van ons continent gaat uitstrekken. Want alle Afrikanen behoren toegang te hebben tot goede zorg”

 

 

 

Door Daaf Borren, the Bright Continent