Kennis, kwaliteit en financiering van de gezondheidszorg op een slimme manier bij elkaar met M-Hakika, dankzij PharmAccess en Amref Flying Doctors.

i-PUSH: een gezonde revolutie

Wij zien een wereld waarin Theresa, uit de sloppenwijken van Nairobi, zich geen zorgen meer maakt over de gezondheid van haar kinderen. Waarin ze weet dat ze naar de kliniek van haar keuze kan gaan, kan vertrouwen op goede zorg, en het geld heeft om daarvoor te betalen.

Onze droom is een toekomst waarin toegang tot medische zorg in Afrika niet langer is voorbehouden aan een kleine bevoorrechte groep, maar beschikbaar wordt voor iedereen. Zodat iedereen kan bouwen aan een gezonde toekomst. Deze droom is een stuk dichterbij gekomen nu we € 9.950.000 extra van de Nationale Postcode Loterij toegekend hebben gekregen.

Net als de meeste vrouwen in Kenia heeft Theresa geen vangnet. Ze heeft geen zorgverzekering en kan niet sparen voor toekomstige uitgaven. De klinieken in de buurt zijn ondermaats, waardoor haar vertrouwen in de zorg zoek is. Vaak gaat ze te laat naar een arts, en daardoor zijn zij en haar kinderen zieker dan noodzakelijk als ze eindelijk behandeld worden. Hierdoor is het risico groot dat haar gezin overvallen wordt door hoge zorgkosten. De klinieken hebben mede hierdoor weinig inkomsten, en kunnen niet investeren in de kwaliteit van hun diensten.

Tegelijkertijd is er ook veel vooruitgang door de komst van de mobiele telefoon. Dit heeft op het gebied van informatie en communicatie tot een ongekende revolutie geleid en maakt dat iedereen met elkaar in verbinding staat én te bereiken is. In Kenia wordt zelfs al op grote schaal mobiel betaald via het populaire mobiele betalingssysteem M-Pesa, juist ook door de mensen met lage inkomens. Nu is de tijd gekomen om deze revolutie door te trekken naar de gezondheidszorg en dat doen we met i-PUSH!

De remedie

i-PUSH brengt kennis, kwaliteit en financiering van de gezondheidszorg op een slimme manier bij elkaar. De kern is een zorgportemonnee op de mobiele telefoon. Hiermee kunnen patiënten betalen en sparen voor medische kosten. Mensen die nu niet meetellen kunnen samen sparen voor zorg, worden aangesloten op verzekeringen, op donorprogramma’s die hen nu niet bereiken. Ze kunnen zelf kiezen waar ze behandeld willen worden, op basis van informatie over kwaliteit.

Door het toepassen van nieuwe technologie kunnen we het systeem vlottrekken én goede zorg beschikbaar stellen voor iedereen. Waar vaste telefoonlijnen en bancaire diensten waren voorbehouden aan een beperkt deel van de bevolking, kunnen straks alle Kenianen dankzij mobiel bellen en betalen hun eigen zaken regelen: óók hun zorgzaken.

De succesvol geteste technologie van i-PUSH is nu gekoppeld aan M-Pesa. Aan de achterkant is i-PUSH een slimme samensmelting van bestaande en nieuw ontwikkelde technologieën en interventies om de zorg te verbeteren en toegankelijk te maken:

  • M-Learning en communicatieondersteuning van gezondheidsvrijwilli­gers en -professionals.
  • Een kwaliteitsprogramma waarmee zorg in klinieken inzichtelijk wordt gemaakt en verbeterd.
  • Het gericht aanbieden van persoonlijke behandeltegoeden door overhe­den en donoren, direct aan de gebruiker.
  • Solide en transparante data-analyse, om bovenstaande componenten te versterken.

Met i-PUSH wordt betere zorg niet alleen voor een kleine bevoorrechte groep, maar voor alle vrouwen en hun gezinnen toegankelijk: i-PUSH democratiseert de gezondheidszorg in Afrika.

Empowerment

i-PUSH richt zich op ‘empowerment’. Van artsen die weten dat ze betaald worden en daarom kunnen investeren in het beter voorkomen en genezen van ziekten. Van patiënten die erop kunnen vertrouwen dat hun kliniek de zorg kan bieden die ze nodig hebben. En van donoren die eindelijk het individu kunnen bereiken en daarmee kunnen sturen op directe resultaten bij degenen die het daadwerkelijk nodig hebben. Maar het belangrijkste is dat de vrouw de mogelijkheid krijgt om haar eigen beslissingen te nemen over de gezondheid van haar gezin. We zetten bewust de vrouw centraal. Zij draagt de zorg over het gezin en is nu het meest kwetsbaar. Door haar aan de knoppen te zetten, passeren we het vastgelopen systeem en maken we de zorg vraaggestuurd. Dit is niets minder dan het omkeren van het zorgsysteem.

De droom begint in Kenia

i-PUSH wordt de volgende paradigmaverschuiving die in Kenia door mobiele technologie mogelijk wordt gemaakt. In de afgelopen jaren hebben wij de onderliggende technologie ontwikkeld en getest. Inmiddels zijn 10.000 gezinnen en 1.300 klinieken aangesloten op de mobiele gezondheidsportemonnee in een test setting en is de basis gelegd. Met de ontwikkeling van M-Health oplossingen en kwaliteitsprogramma’s is nu de tijd rijp om te laten zien dat het werkt en op te schalen naar het hele land – en uiteindelijk daarbuiten.

Dit houdt concreet in dat we in ieder geval de komende vijf jaar met het Droomfonds de mobiele portemonnee gaan vullen van 200.000 vrouwen (en daarmee hun gezinnen) in de sloppenwijken van Nairobi, het afgelegen district Samburu en een nog te selecteren derde district. 300 klinieken worden opgenomen in een kwaliteitsprogramma en via e- en m-learning zullen 5.000 community health workers worden getraind.

Zoals een hart na een infarct vaak aan één krachtige impuls genoeg heeft om weer te gaan kloppen, zo verwachten we dat i-PUSH het vastgelopen systeem nieuw leven gaat inblazen. De impact is niet te onderschatten. 200.000 vrouwen krijgen vanaf nu de mogelijkheid zelf de beslissingen te nemen voor zichzelf en hun gezin: een baanbrekend nieuw begin voor een miljoen Kenianen en hun zorgverleners. Voor hun gezondheid, hun zelfstandigheid, hun economische ontplooiing, voor het vertrouwen in een betere toekomst. En als de wereld dit ziet, kan dit het begin zijn van een revolutionaire omwenteling. Dan heeft het durfkapitaal van de Nationale Postcode Loterij (€ 9.950.000) de gezondheidszorg in Kenia definitief veranderd.

Partners

De Nederlandse Postcode Loterij heeft sinds 1989 ruim € 4,4 miljard uitgekeerd aan goede-doelenorganisaties. Van de inleg gaat 50% naar goede doelen, is ruim 30% prijzengeld en gaat 19% naar eigen werving- en organisatiekosten (cijfers 2014). Er zijn 92 goede doelen die jaarlijks een vaste bijdrage ontvangen – waaronder Amref Flying Doctors die sinds 2000 jaarlijks € 900.000 extra bijdragen (13e trekking), en PharmAccess (jaarlijks € 500.000).

PharmAccess werkt aan toegang tot goede en betaalbare zorg voor mensen in Sub-Sahara Afrika. De organisatie is in 2001 opgericht door dr. Joep Lange om zijn wetenschappelijke doorbraken te vertalen naar praktische programma’s die aidsremmers beschikbaar maakten in Afrika. Vanuit deze motivatie ontwikkelde PharmAccess de integrale aanpak die nog steeds de kern is van wat de organisatie doet. Door de combinatie van het versterken van kwaliteit en het inbrengen van nieuwe financieringsvormen, worden de risico’s voor alle partijen in de zorg verkleind. Daardoor komen private investeringen op gang en kunnen ook mensen met een laag inkomen zich verzekeren en sparen voor onverwachte zorgkosten.

De afgelopen jaren hebben Amref Flying Doctors en PharmAccess met financiering van de M-Pesa Foundation al samen gewerkt aan het verbeteren van moeder en kindzorg in Samburu, een van de armste regio’s van Kenia. Op deze basis bouwen we nu verder aan onze samenwerking.